Elektra

Het hart van de electrische installatie op TinTin wordt gevormd door een semi-tractie loodaccu van 70 Ah. Deze accu staat buiten onder één van de kuipbanken in een accubak. Via 2 schakelpaneeltjes wordt de spanning verdeeld over 10 verschillende groepen. Om energie te besparen heb ik de lampjes in deze paneeltjes uitgeschakeld. Alle verbindingen zijn uitgevoerd met semi permanente Wago-klemmetjes, type 222.

De accu kan via walstroom opgeladen worden door een Victron acculader die maximaal 7 A levert. De walstroom komt binnen door een aardlekautomaat van 16A, gemonteerd in een apart kastje met een stopkontakt. Zonder walstroom zorgt een zonnepaneel voor het op peil houden van de accu.

De gebruikte semi-tractie loodaccu kan zonder blijvende accu-voltage-vs-laadtoestandschade ontladen worden tot ongeveer 50% van de nominale capaciteit. De onbelaste accuspanning is een maat voor de beschikbare capaciteit, zie de tabel hiernaast. Meet de klemspanning pas nadat de accu minimaal 30 min. rust heeft, dus niet tijdens opladen of ontladen.

Er is ook een verband tussen de klemspanning en de belasting. Elke accu heeft een interne weerstand die afhankelijk is van de kwaliteit en ouderdom van de accu. Bij belasting zal er spanning vallen over deze weerstand waardoor de klemspanning bij een hogere belasting zal dalen. Onderstaande tabel geeft daar een leuk voorbeeld van. Zie de waardes als indicatief omdat ze voor elke accu anders zijn en ook sterk beïnvloedt worden door de leeftijd en staat van de accu.

 

 

Nauwkeuriger is een meting door een accumonitor die continue in- en uitgaande stromen meet en daardoor kan bijhouden wat de beschikbare accucapaciteit is. Op TinTin had ik oorspronkelijk een voltmeter gemonteerd die later vervangen is door een Victron accumonitor, type BMV700.

Gebruik bij voorkeur een goede semi-tractie of deep-cycle accu met een grote capaciteit. Hoe minder je de accu ontlaadt, hoe langer hij mee zal gaan (hoe meer laad/ ontlaadt cycli de accu aan kan). Een normale auto-accu is niet geschikt als service-accu voor gebruik op een boot.

 

Kies daarnaast voor het laden ook een goede acculader. Deze laders kun je herkennen aan een intelligent laadalgoritme die het laden verdeelt in een aantal stappen. Gebruik in geen geval een goedkope acculader waarin alleen een trafo en gelijkrichter zit. De levensduur van de accu wordt sterk beïnvloedt door de manier waarop deze wordt opgeladen. Je kunt als richtlijn hanteren dat de laadstroom ongeveer 1/10 is van de capaciteit van de accu. Daarom hebben wij gekozen voor een lader met een maximale stroom van 7 A.

 

 

Als backup hebben we nog een kleine 12V/ 7Ah loodaccu van Ultracell aan boord. Op deze accu kan de Pipo X9 draaien met daarop aangesloten de GPS72H van Garmin als de hoofdstroomvoorziening zou uitvallen.

Onderstaande foto’s geven een leuk beeld van de ontwikkeling van de elektrische installatie op TinTin:

 Het zonepaneel, 40W monolitisch van 530 x 540 mm, is gemonteerd op een 25 mm RVS buis die vast zit aan de hekstoel d.m.v. railingklemmen. Door de klemmen niet al te vast te draaien is het paneel eenvoudig op de zon te richten. Het paneel is via een 75/10 MPPT-regelaar van Victron aangesloten op de accu.

 

Energiebalans

Vooral bij de wat langere tochten zonder walstroom is het belangrijk dat je een goed inzicht hebt in de beschikbare accu-capaciteit. Daarbij is het belangrijk dat je het stroomverbruik weet van de aanwezige gebruikers en hoe lang je die gebruikers verwacht in te schakelen. Tot slot zul je de mogelijkheden moeten onderzoeken om zelf stroom op te wekken.

Voorafgaand aan de Small Ships Race van 2016 heb ik daarvoor onderstaande energiebalans opgesteld. Daaruit bleek dat we over voldoende capaciteit beschikten om de hele overtocht veilig te kunnen maken.

Jouet_Stroomverbruik_SSR_2016

Update 21-05-2019:

Voor een betere gewichtsverdeling is de accu inmiddels naar binnen verplaatst, vlak voor de kiel onder het vierkante losse deel van de kajuitbank. Scheelt toch weer 16 kg die de boot niet meer naar SB trekt waar ook al de BBM hangt. In verband met het gewicht achterop zijn ook de RVS-buizen van het zonnepaneel vervangen door 25 mm aluminium buis.

Bij de aanpassingen aan de mastvoet en de masttop heb ik ook nieuwe kabeldoorvoeren gemonteerd. In verband met mogelijke lekkage & corrosie wilde ik geen stekkers meer op het dek. Voor de antennekabel is het een doorvoer geworden van Scanstrut, type DS21A. Deze heeft als voordeel dat de antenneconnector precies past door het gat van de doorvoer (21 mm) waardoor je deze niet hoeft te demonteren bij het strijken van de mast. Bij deze doorvoer wordt standaard een 7 mm rubberen afdichtring geleverd die mooi past bij de Aircell-7 kabel, die een doorsnede heeft van 7,3 mm. Voor de 2 nieuwe verlichtingskabels van ca. 9 mm zijn het doorvoeren geworden van Quick (5 – 10 mm). Na wat speurwerk heb ik de vertinde mastkabels gekocht bij de Accuwinkel.

Scanstrut dekdoorvoer
Scanstrut Installation instructions

Documentatie van de gebruikte apparatuur kun je onderstaand downloaden.

victron-book-energy-unlimited-nl
victron-bmv700-specificaties
victron-bmv700-handleiding
victron-datasheet-blue-power-battery-charger-ip20-rev-020
victron-manual-BlueSolar-charge-controller-MPPT-75-10–75-15-V18
victron-datasheet-blue-solar-charge-controller-mppt-75-10-75-15-mppt-100-15-nl
victron-manual_bluesolar-pwm-light-charge-controller-en-a4
victron-manual-phoenix-inverter-180va-350va-rev-03
victron-dc-dc-omvormers
Datasheet-Ultracell-UL7-12