Navigatie

Op de boot gebruiken we een Pipo X9 Mini tablet-PC als boordcomputer. Dit is een 9 inch dual-boot computer (Android/ Windows 10) met HD-scherm en touchscreen.

Op deze PC draaien o.a. de navigatieprogramma’s van OpenCPN en NV-Verlag met de digitale kaarten van NV-Verlag. In beide programma’s is het mogelijk om zowel GPS- als AIS-informatie weer te geven. Voedings-spanning van de PC is 12 V en omdat de accuspanning kan oplopen tot 14 V heb ik een Buck-converter in de voedingslijn opgenomen die ervoor zorgt dat de voedings-spanning nooit boven 12 V kan komen.

De navigatie-apparatuur is inmiddels uitgebreid met een Tablet van Samsung, type 10.1 2016, die draait op Android 7.0. Deze tablet hebben we speciaal aangeschaft om ook in de kuip te kunnen navigeren. De tablet zit in een spatwaterdichte hoes van Griffith, type Survivor. Het GPS-signaal komt binnen via de ingebouwde GPS-ontvanger en AIS via het interne wifi-netwerk. De tablet heeft een helder HD-scherm dat ook in fel zonlicht goed is af te lezen. Op deze tablet draaien de Android-versies van NV-Verlag en Isailor. Het programma OpenCPN draait ook goed onder Android (betaalde versie) maar NV-Verlag heeft helaas (nog) geen plugin voor Android. Daarom draaien onder OpenCPN de “oude” CN93 kaarten (2014).

AIS-signalen worden ontvangen door een RX-100 AIS-ontvanger van Advansea. Deze ontvanger heeft een ingebouwde multiplexer waarop een NL-604P GPS-ontvanger van Navilock is aangesloten die gemonteerd is aan de hekstoel. De NMEA-uitgang met het gecombineerde uitgangssignaal (GPS & AIS) is aangesloten op een serieel/ wifi converter die de gegevens via wifi beschikbaar maakt. Als backup heb ik de NMEA uitgang parallel aangeloten op een RS232/ USB converter die in geval van nood kan worden aangesloten op de Pipo X9. Het betreft een converter met FTDI-chipset waarvan Windows standaard beschikt over de correcte drivers.  De GPS-ontvanger is aangesloten op de AIS-ontvanger via een GPS/RS232 naar NMEA adapter die gemaakt wordt door PC-Nautic.

Als backup gebruiken we twee hand GPS ontvangers van Garmin, type GPS72H en GPSmap 60cx. Deze kunnen via USB aangesloten worden op de Pipo X9 als de NL-604P en/of de AIS-ontvanger uitvalt. We gebruiken de 60cx als snelheidsmeter en voor waypointnavigatie in de kuip en de 72H als backup in de grabbag (gewikkeld in alu-folie)

In de kajuitopening kunnen we een plankje plaatsen met daarop gemonteerd de hand GPS en een kompas van Suunto, type C95. Dit kompas heeft ingebouwde rode LED verlichting en is ´s nachts duidelijk zichtbaar. Plaats van het plankje is helaas niet zo handig bij het instappen in de kajuit. Moeten we nog iets anders op verzinnen. Als reserve hebben we nog zo´n kompas waarvan de olie troebel was geworden. Ik heb beide helften van dit kompas voorzichtig van elkaar af gehaald en schoongemaakt. Daarna het kompas opnieuw gevuld met heldere lampenolie. Het is wat prutsen om de laatste luchtbel te verwijderen maar met een beetje handigheid lukt dat wel.

Update 6 juli 2018:

De AIS-ontvanger is inmiddels vervangen door een AIS-transponder. Na uitgebreid marktonderzoek is de keuze gevallen op de Em-track B100 transponder in combinatie met de bijbehorende splitter S100. De prijs van deze combinatie is, in vergelijking met andere transponders, redelijk en de prestaties doen zeker niet onder voor zijn duurdere soortgenoten.

De transponder beschikt over NMEA aansluitingen (in- en uitgangen) op zowel 4800 baud als 38400 baud en een ingebouwde GPS-ontvanger met externe antenne. Op de 4800 baud uitgang staat het GPS-signaal dat aangesloten is op de marifoon waardoor de GPS-ontvanger NL-604P overbodig is geworden. Soms is hiervoor een firmware-update nodig die beschreven is op pagina 13 van onderstaand document ¨B100 FAQ¨. In dit document staan ook diverse andere interessante vragen en antwoorden.

Op de 38400 baud uitgang staat het gecombineerde GPS- en AIS-signaal dat aangesloten is op de serieel-wifi converter (HLK-RM04) en op de RS232/ USB converter als backup. Op de 4800 baud ingang kan diverse apparatuur aangesloten worden waarvan de data in combinatie met het GPS- en AIS-signaal beschikbaar is op de 38400 baud uitgang (multiplex functie). Het is echter niet mogelijk om op deze ingang een externe GPS-ontvanger aan te sluiten omdat die configuratie niet voldoet aan de eisen die gesteld worden aan een klasse B transponder. Volgens die eisen moet een klasse B transponder beschikken over een eigen ingebouwde GPS-ontvanger (Zie pagina 15 van onderstaand document B100 FAQ).
Via de USB aansluiting kan met behulp van het programma ProAIS2 de transponder ingesteld worden (Scheepsnaam, afmetingen, MMSI-nummer en roepnaam). Deze aansluiting mag uitsluitend gebruikt worden voor programmering en diagnose en is niet bedoeld voor permanent gebruik. De aansluiting is niet geïsoleerd en daardoor bestaat het risico op ongewenste aardlussen. In onderstaande ZIP-file ¨B100 software¨ staat de ProAIS2 software, eventuele USB-drivers en de aangepaste firmware.

In onderstaande slideshow kun je meer informatie vinden over de gebruikte apparatuur en de bijbehorende aansluitschema’s:


 
In het november-nummer 2019 van “Zeilen” staat een leuk artikeltje over ons boordnetwerk. De PDF-bestanden kun je hier en hier downloaden.

Documentatie kun je hieronder downloaden:

GPS72H_QuickStartManual
GPS72H_OwnersManual
GPS72H_NLgebruikershandleiding
Garmin 60CX handleiding

Manuals van de navigatieprogramma’s Isailor en NV-Verlag kun je hieronder downloaden. Het manual voor Isailor is geschreven voor de IOS-versie. Houd er rekening mee dat sommige features (nog) niet werken in de Android-versie zoals bijvoorbeeld een AIS-alarm. Verschillen tussen beide versies kun je ook hieronder downloaden.

Transas_iSailor_User_Manual
Comparision_iSailor_iOS_vs_iSailor_Android_V1_0
NV Verlag manual

Update 20 mei 2019:

Begin mei heeft NV-charts een nieuwe app uitgebracht die alleen nog werkt vanaf Android 7.0. De layout ziet er anders uit en ook de functionaliteit is even wennen. Onderstaand kun je het nieuwe manual downloaden:

anleitung_nv_charts_app_en

Overige documentatie is hieronder beschikbaar:

Advansea RX-100 leaflet
Advansea RX-100 manual
NL_604P_manual

AIS transponder:

Em-trak-B100-leaflet
Em-trak-B100-manual
ProAIS2-user-manual
B100 FAQ
B100 software

Interessant document van Jugo Baya met uitleg over AIS:

AIS-info-9-2-3